نظارت روی کلینیک های لیزر بیشتر میشود، 84 مرکز غیرمجاز پلمپ شدند!
خدمات لیزر موهای زائد در تهرانپارس و سایر مناطق شرق تهران، مانند دیگر خدمات زیبایی، در چارچوب مقررات مربوط به فعالیت موسسات پزشکی و ضوابط حرفه ای ارائه خدمات سلامت قرار دارد. در سال های اخیر، موضوع صلاحیت ارائه دهندگان این خدمات، مجوز فعالیت مراکز و نظارت بر تجهیزات مورد استفاده، به یکی از موضوعات مهم حوزه سلامت و زیبایی تبدیل شده است.
بررسی مقررات منتشرشده و تحولات حقوقی نشان می دهد که رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خرداد 1404 و اصلاح ضوابط تأسیس موسسات پزشکی، از اسناد مهم برای ارزیابی وضعیت این حوزه هستند. در کنار این تحولات، گزارش های نظارتی سال 1405 نیز از برخورد با برخی مراکز درمانی غیرمجاز خبر می دهند. با این حال، برای اثبات افزایش بازرسی ها در خود تهرانپارس، همچنان به آمار رسمی و منطقه ای نیاز است.
وضعیت مراکز لیزر در تهرانپارس و شرق تهران
تهرانپارس یکی از محدوده های پرجمعیت شرق تهران است که خدمات مختلف پزشکی، زیبایی و مراقبت از پوست در آن ارائه می شود. وجود مراکز متعدد ارائه دهنده خدمات لیزر موهای زائد، ضرورت توجه به شرایط فعالیت این مجموعه ها و نحوه نظارت بر آنها را افزایش می دهد. با این حال، تعداد واحدهای معرفی شده در وب سایت های تجاری را نمی توان معادل تعداد مراکز دارای مجوز رسمی دانست.
برای ارزیابی یک مرکز لیزر تهرانپارس، صرف مشاهده تابلو، تبلیغات اینترنتی یا معرفی در شبکه های اجتماعی کافی نیست. نوع پروانه فعالیت، هویت موسسه، وضعیت مسئول فنی و صلاحیت فرد ارائه دهنده خدمت از جمله موضوعاتی هستند که باید به صورت جداگانه بررسی شوند. کلینیک لیزر سیب سبز، تمام موارد مذکور را همراه با نمونه کارهای واقعی با شفافیت 100 درصدی در اختیار مشتریان قرار داده است، به منظور مشاهده مجوزها و مدارک، به این لینک مراجعه کنید:
https://sib-sabz.com/laser-tehranpars/
قوانین وزارت بهداشت درباره فعالیت مراکز لیزر
یکی از مبانی قانونی فعالیت موسسات پزشکی در ایران، قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب 29 خرداد 1334 است. این قانون در ماده 1، ایجاد موسسات پزشکی از جمله درمانگاه ها و پلی کلینیک ها را منوط به اجازه وزارت بهداشت و دریافت پروانه مخصوص می داند. همچنین متصدیان این موسسات باید مقررات فنی و آیین نامه های مربوط را رعایت کنند.
الزامات دریافت مجوز و ضمانت اجرای فعالیت غیرمجاز
ماده 3 همین قانون، اشتغال به حرفه های پزشکی بدون پروانه رسمی و تاسیس موسسات پزشکی مشمول ماده 1 بدون دریافت مجوز را دارای ضمانت اجرای قانونی می داند. بر اساس اصلاحیه 30 خرداد 1403، جریمه نقدی اولیه در موارد مشمول این ماده از 580 میلیون تا 5 میلیارد و 800 میلیون ریال تعیین شده است. در صورت تکرار نیز امکان اعمال جریمه تا 11 میلیارد و 600 میلیون ریال وجود دارد. تعطیلی محل فعالیت نیز در چارچوب همین ماده پیش بینی شده است.

البته تعیین اینکه یک واحد ارائه دهنده خدمات لیزر از نظر حقوقی مشمول کدام دسته از موسسات پزشکی است، به نوع فعالیت و پروانه مورد نیاز آن بستگی دارد. بنابراین نمی توان صرفا بر اساس عنوان تجاری مرکز، درباره وضعیت مجوز آن قضاوت کرد. بررسی مقررات اختصاصی و استعلام از مرجع صادرکننده مجوز برای تشخیص وضعیت قانونی هر مجموعه ضرورت دارد.
نقش مسئول فنی در فعالیت مراکز
مسئول فنی یکی از ارکان مهم نظارت حرفه ای بر فعالیت موسسات پزشکی است. شرایط فعالیت این مسئولان باید بر اساس ضوابط مصوب وزارت بهداشت و نوع موسسه بررسی شود. در همین زمینه، بخشنامه اصلاح آیین نامه ها و ضوابط فعلی تاسیس موسسات پزشکی که وزیر بهداشت در سال 1404 ابلاغ کرد، شرایط تاسیس موسسات را در 8 ماده و شرایط مسئولان فنی را در 2 ماده تنظیم کرده است. این بخشنامه از اسناد مرتبط با چارچوب اداره موسسات پزشکی محسوب می شود.
رأی دیوان عدالت اداری درباره صلاحیت پزشکان و خدمات لیزر
یکی از تحولات حقوقی مهم در این حوزه، رأی شماره 140431390000708235 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به تاریخ 20 خرداد 1404 است. این رأی در پی شکایت از دو بخش مشخص از صورت جلسه هفتمین جلسه کمیته صلاحیت حرفه ای وزارت بهداشت در تاریخ 29 بهمن 1402 صادر شد و از نظر تعیین چارچوب قانونی صلاحیت حرفه ای اهمیت دارد.
جزئیات مصوبه مورد اعتراض
در صورت جلسه مورد بحث، یک بند به ممنوعیت انجام اعمال جراحی زیبایی توسط پزشکان عمومی اختصاص داشت. در بند دیگری نیز انجام لیزر موهای زائد توسط پزشک عمومی، مشروط به گذراندن دوره مهارتی مصوب مرکز ملی مهارتی، مجاز اعلام شده بود. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری هر دو ردیف مورد شکایت را به دلیل رعایت نشدن تشریفات قانونی تعیین صلاحیت حرفه ای ابطال کرد.
مفهوم حقوقی رأی برای مراکز لیزر
مبنای رأی دیوان، رعایت نشدن تشریفات مقرر در قانون چگونگی تعیین وظایف و صلاحیت شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته به آن مصوب 1376 بود. بر اساس این قانون، تعیین صلاحیت حرفه ای باید مطابق سازوکار قانونی مربوط، با مشارکت سازمان نظام پزشکی و تصویب وزیر بهداشت انجام شود. بنابراین ابطال دو بند یادشده به معنای صدور مجوز نامحدود برای پزشکان عمومی جهت انجام تمام خدمات زیبایی یا لیزر نیست.
همچنین نمی توان نتیجه گرفت که رأی مذکور تمام محدودیت های قانونی استفاده از دستگاه های لیزر را لغو کرده است. در لایحه دفاعیه وزارت بهداشت در همین پرونده، به نامه شماره 500/4206د مورخ 1 مهر 1403 شورای آموزش پزشکی و تخصصی اشاره شده که استفاده از تجهیزات لیزر و برخی دستگاه های مرتبط را در چارچوب اقدامات درمانی مجاز و برای اقدامات زیبایی ممنوع توصیف می کرد. با این حال، اعتبار و وضعیت اجرایی مستقل آن نامه موضوع مستقیم رأی یادشده نبوده است و برای اعلام وضعیت قطعی فعلی باید مقررات و ابلاغیه های بعدی نیز بررسی شوند.
نظارت های بهداشتی و برخورد با مراکز درمانی غیرمجاز
نظارت بر فعالیت موسسات پزشکی و رسیدگی به تخلفات آنها از وظایف مراجع نظارتی نظام سلامت است. معاونت های درمان دانشگاه های علوم پزشکی در محدوده مسئولیت خود، موضوعاتی مانند فعالیت بدون مجوز، ارائه خدمات خارج از حدود پروانه و رعایت نشدن ضوابط مربوط را بررسی می کنند. گزارش های مردمی نیز می توانند در شناسایی واحدهای مشکوک و آغاز بررسی های نظارتی نقش داشته باشند.
گزارش پلمب 84 مرکز غیرمجاز در سال 1405
در گزارشی منتشرشده در 20 مهر 1405، به نقل از مسئول اداره نظارت بر درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران اعلام شد که در 6 ماه گذشته 84 مرکز درمانی غیرمجاز در محدوده تحت پوشش این دانشگاه تعطیل و پلمب شده اند. خدمات زیبایی، پوست و مو، کاشت مو و لیزر از جمله حوزه های تخلف گزارش شده بودند. همچنین در همان گزارش، مناطق صادقیه و سعادت آباد به عنوان محدوده های دارای بیشترین فعالیت مراکز غیرمجاز شناسایی شده معرفی شدند.
این آمار نشان دهنده بخشی از اقدامات نظارتی در محدوده دانشگاه علوم پزشکی ایران است، اما نمی توان آن را مستقیما به تهرانپارس تعمیم داد. همچنین در این گزارش، آمار مشخصی از تعداد مراکز پلمب شده در تهرانپارس یا میزان افزایش بازرسی ها در شرق تهران ارائه نشده است. در نتیجه، برای اثبات تشدید نظارت در این محدوده، انتشار آمار تفکیک شده از سوی دانشگاه علوم پزشکی مسئول منطقه ضرورت دارد.
استانداردهای بهداشتی و ایمنی خدمات لیزر موهای زائد
لیزر موهای زائد از روش های مورد استفاده در حوزه مراقبت از پوست است، اما انجام نادرست آن می تواند با عوارضی همراه باشد. نوع پوست، رنگ مو، نوع دستگاه، تنظیمات انرژی و مهارت فرد ارائه دهنده خدمت در ایمنی و نتیجه درمان اهمیت دارند. به همین دلیل، ارزیابی شرایط فرد پیش از شروع جلسات و رعایت دستورالعمل های تخصصی دستگاه ضروری است.
خطرات احتمالی و اهمیت مهارت ارائه دهنده خدمت
طبق راهنمای انجمن متخصصان پوست آمریکا، استفاده نادرست از لیزر ممکن است باعث سوختگی، تاول، تغییرات رنگ پوست و ایجاد اسکار شود. کلینیک مایو نیز تغییر رنگ پوست و آسیب های پوستی را از عوارض احتمالی این روش معرفی می کند. این منابع پزشکی بر اهمیت انتخاب فرد آموزش دیده و آشنا با ویژگی های انواع پوست تاکید دارند. این توصیه ها راهنمای ایمنی پزشکی هستند و نباید با مقررات قانونی اختصاصی ایران یکسان در نظر گرفته شوند.
رعایت دستورالعمل های حفاظتی، استفاده از عینک محافظ مناسب، ارزیابی سوابق پزشکی و توجه به وضعیت پوست پیش از درمان از جمله نکات مهم در کاهش خطر عوارض هستند. همچنین توصیه می شود مراجعه کنندگان درباره نوع دستگاه، نحوه تنظیم آن، تجربه فرد ارائه دهنده خدمت و اقدامات مراقبتی قبل و بعد از درمان اطلاعات کافی دریافت کنند.
چگونه وضعیت مجوز یک مرکز لیزر را بررسی کنیم؟
افرادی که قصد استفاده از خدمات یک مرکز لیزر تهرانپارس را دارند، باید پیش از شروع درمان درباره پروانه فعالیت مجموعه و مشخصات مسئول فنی پرس و جو کنند. بررسی هویت و صلاحیت حرفه ای فردی که مستقیما خدمات را ارائه می دهد نیز اهمیت دارد. در صورت وجود ابهام، امکان استعلام از معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی مسئول محدوده فعالیت مرکز و مراجع رسمی وزارت بهداشت وجود دارد.
همچنین نباید تبلیغات اینترنتی، تعداد دنبال کنندگان شبکه های اجتماعی یا پیشنهادهای تخفیفی را نشانه اعتبار قانونی یک مرکز دانست. اطلاعاتی مانند عنوان پروانه، نام موسسه، نشانی محل فعالیت و مشخصات مسئول فنی باید با مدارک ارائه شده مطابقت داشته باشند. در صورت مشاهده فعالیت مشکوک یا ارائه خدمات خارج از ضوابط، گزارش موضوع به مراجع نظارتی می تواند به بررسی قانونی آن کمک کند.
جمع بندی
بررسی مقررات و گزارش های موجود نشان می دهد که فعالیت مراکز ارائه دهنده خدمات لیزر باید در چارچوب مجوزهای قانونی، صلاحیت حرفه ای و ضوابط ایمنی انجام شود. رأی خرداد 1404 دیوان عدالت اداری نیز ضرورت رعایت تشریفات قانونی در تعیین صلاحیت حرفه ای را برجسته کرده است. در کنار آن، گزارش پلمب مراکز غیرمجاز در سال 1405 نشان می دهد که نظارت بر خدمات زیبایی همچنان یکی از موضوعات مهم نظام سلامت است.